Jonoforeza luteiny

Jonoforeza luteiny – nieinwazyjne wsparcie w suchej postaci AMD

W Centrum Mikrochirurgii Oka Laser wykonujemy jonoforezę luteiny – nowoczesną, nieinwazyjną metodę miejscowego podawania luteiny bezpośrednio do tkanek oka. Zabieg jest przeznaczony dla wybranych pacjentów z suchą postacią zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD) i stanowi uzupełnienie dotychczasowej opieki okulistycznej. Nie wymaga nacięć ani iniekcji doszklistkowych, a sama aplikacja luteiny trwa około 4 minut.

Luteina – naturalna ochrona plamki

Plamka żółta to niewielki, centralny obszar siatkówki odpowiedzialny za ostre widzenie – czytanie, rozpoznawanie twarzy, prowadzenie samochodu. Gromadzą się w niej barwniki z grupy karotenoidów: luteina, zeaksantyna i mezo-zeaksantyna. Działają jak naturalny filtr – pochłaniają szkodliwe światło niebieskie i neutralizują wolne rodniki, chroniąc komórki siatkówki przed stresem oksydacyjnym.

Organizm nie wytwarza luteiny – musi ją otrzymywać z pożywienia lub suplementów. Wchłanianie z przewodu pokarmowego jest jednak ograniczone i zależy m.in. od diety, wieku i czynników genetycznych, a wyraźny wzrost barwnika w plamce po suplementacji doustnej obserwuje się zwykle dopiero po kilku miesiącach. Jonoforeza pozwala dostarczyć luteinę miejscowo – tam, gdzie jest potrzebna.

Jak działa zabieg

Jonoforeza wykorzystuje prąd elektryczny o bardzo niewielkim natężeniu, który wspomaga przenikanie cząsteczek luteiny przez tkanki oka. Na oko zakładany jest specjalny jednorazowy aplikator wypełniony liposomalnym roztworem luteiny, a na czole pacjenta – elektroda zwrotna. Pod wpływem mikroprądu (2,5 mA) luteina przenika przez spojówkę i twardówkę (białą część oka) do siatkówki i plamki żółtej.

W badaniach laboratoryjnych na oczach dawców stężenie luteiny w plamce godzinę po jonoforezie było niemal dwukrotnie wyższe niż w oczach kontrolnych.

Do zabiegu wykorzystujemy system IONTORETINA (generator K-IONO z jednorazowym zestawem zabiegowym LIPO+) włoskiej firmy OFFHEALTH – wyrób medyczny z oznakowaniem CE.

Dla kogo?

Jonoforeza luteiny może być rozważana u pacjentów:

• z suchą postacią AMD, zwłaszcza we wczesnym i pośrednim stadium choroby,
• u których sama suplementacja doustna nie przynosi oczekiwanego efektu,
• którzy chcą aktywnie wspierać leczenie i spowalniać postęp choroby.

O tym, czy zabieg jest wskazany, decyduje lekarz okulista po badaniu kwalifikacyjnym i ocenie stanu siatkówki. Jonoforeza nie jest metodą leczenia wysiękowej (mokrej) postaci AMD – w tym przypadku stosuje się iniekcje doszklistkowe.

Przebieg zabiegu

1. Kwalifikacja – badanie okulistyczne i rozmowa z lekarzem.
2. Przygotowanie – oko znieczulane jest kroplami, a na oczyszczonej skórze czoła przyklejana jest niewielka elektroda zwrotna.
3. Aplikacja luteiny – lekarz zakłada na oko jałowy aplikator i wypełnia go roztworem luteiny. Generator podaje prąd o niskim natężeniu przez około 4 minuty, po czym wyłącza się automatycznie.
4. Zakończenie – aplikator i elektroda są zdejmowane, a powierzchnia oka w razie potrzeby przemywana solą fizjologiczną.

Zabieg wykonywany jest ambulatoryjnie – po kilku minutach odpoczynku pacjent wraca do domu.

Jednorazowy zestaw zabiegowy i generator K-IONO

Wypełnianie aplikatora roztworem luteiny

Aplikacja luteiny – ok. 4 minuty

Generator automatycznie kontroluje natężenie i czas

Po zabiegu

• Przez kilka godzin po zabiegu warto nosić okulary przeciwsłoneczne na zewnątrz.
• Mogą wystąpić przemijające objawy: uczucie dyskomfortu lub ciała obcego w oku, łzawienie, światłowstręt, a także przejściowe żółto-pomarańczowe zabarwienie spojówki (od barwnika luteiny). W miejscu przyklejenia elektrody może pojawić się zaczerwienienie skóry, które zwykle ustępuje po kilku minutach.
• Lekarz może zalecić krople nawilżające na kilka dni po zabiegu.
• W razie utrzymujących się lub nasilonych dolegliwości należy skontaktować się z kliniką.

Jak często powtarzać zabieg?

Efekt zwiększenia ilości luteiny w plamce jest przejściowy, dlatego zabieg zwykle powtarza się co 3–4 miesiące. Pomiędzy zabiegami lekarz może zalecić suplementację doustną karotenoidów plamkowych. Indywidualny schemat leczenia ustala lekarz prowadzący.

Przeciwwskazania

• wszczepione urządzenia elektroniczne (np. rozrusznik serca) – zabieg możliwy wyłącznie po indywidualnej ocenie lekarskiej,
• rany, otarcia lub stany zapalne skóry w okolicy czoła,
• metalowe elementy (np. po zespoleniach kostnych) w okolicy czołowej.

Co mówią badania?

Jonoforeza luteiny to nowa metoda, której skuteczność jest wciąż oceniana w badaniach klinicznych. W pilotażowym badaniu opublikowanym w British Journal of Ophthalmology (Mastropasqua i wsp., 2026) zabieg u pacjentów z pośrednim AMD był dobrze tolerowany. Ostrość wzroku pozostała stabilna przez 6 miesięcy obserwacji, a wzrost barwnika plamki we wczesnym okresie wiązał się z mniejszym pogorszeniem czułości siatkówki. Wstępne wyniki wieloośrodkowej obserwacji pacjentów z suchym AMD wskazują na poprawę ostrości widzenia i czułości plamki po 3 miesiącach, bez poważnych działań niepożądanych. Autorzy podkreślają, że potwierdzenie tych obserwacji wymaga większych badań.

Najczęstsze pytania

Czy zabieg boli?
Oko jest znieczulane kroplami. W trakcie zabiegu i krótko po nim możliwe jest uczucie ucisku lub dyskomfortu.

Czy to jest zastrzyk do oka?
Nie. Jonoforeza nie wymaga iniekcji ani nacięć – luteina przenika przez powierzchnię oka.

Ile trwa zabieg?
Sama aplikacja luteiny trwa około 4 minuty. Do tego dochodzi przygotowanie i krótki odpoczynek po zabiegu.

Czy jonoforeza zastępuje suplementy z luteiną?
Nie. To metoda uzupełniająca. Pomiędzy zabiegami lekarz może zalecić suplementację doustną.

Czy zabieg wykonuje się na obu oczach?
Tak, jeśli lekarz uzna to za wskazane – oba oczy mogą być leczone podczas jednej wizyty.

Nasza kadra